تقسيم بندی آنتی بيوتيکها از نظر منشاء :
1- منشاء طبيعی
- کفکها , مانند : پنی سيلين های طبيعی و گريزئوفولوين
- قارچهای پست , مانند : استرپتو مايسين - کلر تتراسيکلين - اکسی تتراسيکلين - اريترومايسين - نئومايسين - نيستاتين و سفالوسپورين
- باکتری ها , مانند : باسيتراسين - پلی ميکسين ها و تايروتريسين
2- منشاء نيمه ساختگی
- مانند : اگزاسيلين - گلوگزاسيلين - آمپی سيلين - دی هيدرواسترپتومايسين - تتراسيکلين
3- منشاء ساختگی
- مانند : کلرامفنيکل و رولی تتراسيکلين
طيف اثر آنتی بيوتيکها :
بعضی آنتی بيوتيکها روی عده زيادی از جرمها موثر هستند لذا به اين دسته از آنتی بيوتيکها , وسيع الطيف گويند و بعضی فقط روی عده کمی اثر می کنند که آنها را با طيف محدود می نامند . براين اساس آنتی بيوتيکها به سه گروه تقسيم می شوند :
- گروه اول عمد تا روی باکتری های گرم مثبت موثرند مانند پنی سيلين های نيمه ساختگی .
- گروه دوم عمد تا روی باکتری های گرم منفی هوازی اثر می گذارند مانند پلی ميکسين ها
- گروه سوم روی هر دو دسته باکتری های گرم مثبت و منفی موثرند مانند تتراسيکلين ها
سينرژيسم و آنتاگونيسم اثر:
آنتی بيوتيکها را بر اساس دارا بودن توافق اثر و يا تضاد اثر با يکديگر به دو گروه تقسيم نموده اند .
گروه اول شامل : پنی سيلين ها - استرپتومايسين - باسيتراسين - نئو مايسين و پلی ميکسين ها است .
گروه دوم شامل : تتراسيکلين ها - کلرامفنيکل - اريترومايسين و نووبيوسين می باشد .
هر يک از اين دو گروه درداخل خود ممکن است سينرژيسم اثر داشته باشند ولی آنتاگونيسم اثر ندارند . اما دارو های گروه اول ممکن است با گروه دوم آنتاگونيسم اثر داشته باشند . برای مثال پنی سيلين با استرپتومايسين سينرژيسم اثر دارد و پنی سيلين و کلرامفنيکل با يکديگر آنتاگونيسم اثر دارند .

برخی از انواع آنتی بيوتيکها :

سم شناسی آنتی بيوتيکها :
داروهای ضد باکتريايی گروه موادی هستند که بينهايت مفيد بوده و دارای اهميت و فايده اقتصادی در دامپزشکی می باشند . بسياری از آنها سالم و عاری از عوارض نامطلوب هستند . شکی نيست که فوايد حاصل از استفاده داروها ی ضد باکتريايی خيلی بيشتر از خطرات آنها است . آنتی بيوتيک ها عوارض نامطلوب هم دارند . مطالعات تجربی نشان داده است که بعضی از آنتی بيوتيکها دارای اثر مستقيم قلبی عروقی در چندين گونه از دامها می باشند . بعضی از عوارض نامطلوب آنتی بيوتيکها عبارتند از : کاهش بازده قلب , کاهش فشار خون , کاهش نسبی ضربان قلب , تضعيف عضله قلب . به همين دليل توصيه می شود که از مصرف خود سرانه داروها اجتناب نماييد .
محل اثر آنتی بيوتيک ها
هر آنتی بيوتيک برحسب ميزان مصرف و نوع آن محل اثر خاص خود را دارد بنابر اين به صرف اينکه یک ماده آنتی بيوتيک ناميده می شود نمی تواند برای   همه بيماری ها مورد استفاده قرار گيرد . و بايد نوع آنتی بيوتيک براساس نوع بيماری و محل تاثير آن دارو انتخاب شده باشد .
عوارض ناشی از کمبود ويتامين ها ومواد معد نی بر روی قدرت جوجه درآوری
عمده مواد غذايی که موجب اختلالات جوجه کشی درقناری ها می شوند عبارتند از مواد معدنی و ويتامين ها . بسته به نوع کمبود و انفرادی يا چند موردی بودن اين کمبودها ممکن است عوارض متفاوت باشد .
کمبود ويتامين A :
موجب کوری - نقرس - تلفات جنينی در روزهای اول و دوم رشد جنين بخاطر نارسايی سيستم گردش خون و کاهش ميزان خروج جوجه ها از تخم می شود . معمولا علت کمبود اين ويتامين ناشی از عدم استفاده از سبزيجات و مصرف غذای کهنه می باشد .
کمبود ويتامين D :
موجب نرمی استخوان و کج شدن استخوان های بلند ( مثل ساق پا ) , کاهش ضخامت پوسته تخم و مرگ جنين در اواخر دوران جوجه کشی شود . معمولا به علت عدم دسترسی پرنده به نور آفتاب بروز می کند .
کمبود ويتامین  E :
موجب عدم باروری تخمها , ضعف جوجه خارج شده از تخم , مرگ در روزهای اوليه پس از خروج از تخم همراه با خيز زير پوستی و آتروفی عضلانی می شود . در اثر مصرف دان ها يا مواد چرب اکسيد شده بروز می کند .
کمبود ويتامين  B1 :
موجب بدنيا آمدن جوجه های ضعيف و دارای لرزش می شود که ظرف چند روز پس از خروج از تخم تلف می شوند .
کمبود ويتامين B2 :
موجب فلجی و جمع شدگی پنجه پا از مرحله دوم رشد جنينی به بعد می شود .
کمبود نياسين ( اسيد نيکوتينيک ) :
موجب کاهش ميزان جوجه درآوری می شود. معمولا به علت استفاده از منابع پروتئينی نامرغوب و کمبود اسيد آمينه تريپتو فان بروز ميکند .
کمبود ويتامين B6 :
به سبب نقش مهمش در رشد اوليه جنين , موجب افزايش مرگ و مير جنين می شود . جيره های غذذايی حاوی پروتئين زياد بطور ثانويه موجب کمبود اين ويتامين می شود . کمبود همزمان اين ويتامين و ماده معدنی منگنز موجب بزرگ شدن مفصل خرگوشی ( مفصل بالای ساق پای پرنده ) شده و منجر به دررفتگی پا به يک طرف گردد .
کمبود اسيد فوليک ( فولاسين ) :
موجب مرگ و مير جوجه در دوره اوليه رشد در اثر کم خونی و گاهی مرگ و مير درهنگام خروج جوجه از تخم می شود . معمولا براثر مصرف طولانی مدت آنتی بيوتيک بروز می کند . زيرا آنتی بيوتيک موجب از بين رفتن باکتری های روده ای که مسئول ساختن اين ويتامين هستند , می شود .
کمبود ويتامين B12 :
موجب کم خونی و مرگ در دوران اوليه و گاهی ادم و تحليل رفتن رشد عضلانی در مرحله دوم رشد جنينی می شود .
کمبود اسيد پنتوتنيک :
موجب بروز پرهای غيرعادی همراه با خونريزی زير پوست در مرحله سوم رشد جنينی می گردد .
کمبود بيوتين :
موجب مرگ و مير در مرحله اول و سوم رشد جنينی همراه با تغيير شکل منقار به صورت منقار طوطی و کوتاه شدن طول استخوان ها  می شود
کلسيم و فسفرca,p :
ميزان هر يک از اين دوماده به تنهايی و نسبت بين آنها تاثيرزيادی برضخامت پوسته تخم و رشد استخوان بندی جنين دارد . کمبود آنها و يا عدم تعادل بين آن دو موجب کاهش قدرت جوجه در خروج از تخم می شود . جوجه های مبتلا دارای رانهای ضخيم و بال های کوتاه همراه با خيز زير پوست گردن و نرمی استخوان می باشد .
منيزیم mg :
اين ماده معدنی در تنظيم رشد استخوانی نقش داشته و کمبود آن موجب بيماری پروزيس , کوتاه شدن طول بال خيز زير پوستی و منقار طوطی شکل می شود .
  نکته قابل توجه :
  مصرف بی رويه بسياری از مواد معدنی يا ويتامين ها موجب مسموميت و بيماری می شود . خصوصا ويتامين های محلول درچربی مانند ويتامين A,D,E و مواد معدنی مانند سلنيم . از اينرو توصيه می گردد در مصرف ويتامين جانب احتياط رعايت شود و بيش از مقدارلازم تجويز نگردد .